| Dopuszczalność zawarcia ugody w postępowaniu administracyjnym – Kancelaria Adwokacka radzi
22076
single,single-post,postid-22076,single-format-standard,ajax_fade,page_not_loaded,,select-child-theme-ver-1.0.0,select-theme-ver-1.6,wpb-js-composer js-comp-ver-4.3.4,vc_responsive

Dopuszczalność zawarcia ugody w postępowaniu administracyjnym – Kancelaria Adwokacka radzi

Dopuszczalność zawarcia ugody w postępowaniu administracyjnym – Kancelaria Adwokacka radzi

Przesłanki dopuszczalności zawarcia przez strony ugody w postępowaniu administracyjnym jako alternatywnej wobec decyzji formy rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej określają przepisy art. 114 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1960 r. Nr 30 poz. 168 z późn. zm.).

 

Art. 114. W sprawie, w której toczy się postępowanie przed organem administracji publicznej, strony mogą zawrzeć ugodę – jeżeli przemawia za tym charakter sprawy, przyczyni się to do uproszczenia lub przyspieszenia postępowania i nie sprzeciwia się temu przepis prawa.

1. Wyłączenie dopuszczalności zawarcia ugody.

 

Przepisy art. 114 k.p.a. wymagają, by dopuszczalność zawarcia ugody nie była wyłączona przepisem szczególnym. Szczególną doniosłością w tym kontekście cechuje się przepis art. 118 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 1997 r. Nr 115 poz. 741 z późn. zm.), zawarty w rozdziale czwartym działu trzeciego ustawy regulującym postępowanie w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości.

 

Art. 118 ust. 2. W postępowaniu wywłaszczeniowym nie stosuje się przepisów o ugodzie administracyjnej.

 

2. Charakter sprawy.

 

Zawarcie ugody administracyjnej możliwe jest jedynie w sprawie administracyjnej w rozumieniu przepisów k.p.a. Ustawowe określenie sprawy administracyjnej zawiera się w przepisach art. 1 k.p.a.

 

Art. 1. Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie:
1) przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych;
2) przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw określonych w pkt 1;
3) w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i organami administracji rządowej oraz między organami i podmiotami, o których mowa w pkt 2;
4) w sprawach wydawania zaświadczeń.

 

W oparciu o powyższy przepis w orzecznictwie sądów administracyjnych określono istotowe cechy sprawy administracyjnej przesądzające o jej charakterze. W wyroku z dnia 13 czerwca 2013 roku, sygn. akt III SA/Gd 143/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł, iż „istotę sprawy administracyjnej określa art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a., warunkując jej byt od działania właściwego organu uprawnionego do wydania decyzji, której adresatem jest konkretna strona, w oparciu o przepisy materialne, w sprawie indywidualnej. Brak któregokolwiek z wyżej wymienionych konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej skutkuje tym, że sprawa nie posiada charakteru sprawy administracyjnej.

Dla możliwości rozstrzygnięcia sprawy w drodze ugody administracyjnej w miejsce decyzji nie jest jednak wystarczające, by sprawa ta odpowiadała kryteriom przewidzianym w art. 1 k.p.a. Możliwość ta zachodzi bowiem jedynie wtedy, gdy w sprawie uczestniczą co najmniej dwie strony, a ich interesy są sporne. Wykładni wyrażenia ustawowego „przemawia za tym charakter sprawy” należy bowiem dokonać w tym przypadku w kontekście przepisów art. 13 k.p.a.

 

Art. 13. § 1. Sprawy, w których uczestniczą strony o spornych interesach, mogą być załatwiane w drodze ugody sporządzonej przed organem administracji publicznej (ugoda administracyjna).
§ 2. Organ administracji publicznej, przed którym toczy się postępowanie w sprawie, powinien w tych przypadkach podejmować czynności skłaniające strony do zawarcia ugody.

 

3. Zawisłość sprawy.

 

Zawarcie ugody jest dopuszczalne jedynie w sprawie, w której toczy się postępowanie przed organem administracji. Strony nie mogą zatem zawrzeć ugody w sytuacji gdy postępowanie nie zostało wszczęte, ani też po zakończeniu postępowania prawomocną decyzją. Pogląd powyższy znalazł odzwierciedlenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 marca 2014 roku, sygn. akt II SA/Kr 1379/13, w którym stwierdzono, iż „przedłożenie organowi do zatwierdzenia ugody zawartej bez jego wcześniejszego udziału oraz w wypadku braku toczącego się w sprawie postępowania nie może zostać uznane za czynność spełniającą przesłanki z art. 114-115 i n. k.p.a. W związku z tym niemożliwe jest wydanie w takiej sytuacji niewadliwego postanowienia w przedmiocie odmowy zatwierdzenia ugody.

 

Zasada powyższa doznaje konkretyzacji na gruncie przepisów art. 115 k.p.a.

 

Art. 115. Ugoda może być zawarta przed organem administracji publicznej, przed którym toczy się postępowanie w pierwszej instancji lub postępowanie odwoławcze, do czasu wydania przez organ decyzji w sprawie.

 

4. Uproszczenie lub przyśpieszenie postępowania.

 

Dopuszczalność ugody zależy również od jej wpływu na uproszczenie lub przyśpieszenie postępowania. Ugodowe rozstrzygnięcie sprawy prowadzi bowiem w wielu przypadkach do istotnego ograniczenia postępowania dowodowego – okoliczności stanowiące kanwę rozstrzygnięcia zostają uznane przez strony za bezsporne.
W razie zaistnienia opisanej wyżej sytuacji na organie, przed którym toczy się postępowanie, spoczywa obowiązek poinformowania stron o możliwości załatwienia sprawy w drodze ugody. Obowiązek ten wynika z unormowań wskazanego wyżej art. 13 k.p.a. oraz z kluczowej dla postępowania administracyjnego zasady załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, znajdującej wyraz w art. 35 § 1 k.p.a.

 

Art. 35. § 1. Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.

 

Obowiązek powyższy doznaje wszakże daleko idących ograniczeń w kontekście okoliczności poszczególnych spraw. Pogląd powyższy znalazł odzwierciedlenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2005 roku, sygn. akt IV SA/Wa 1648/05, w którym orzeczono, iż „organ administracji publicznej, zgodnie z zasadą ogólną ugodowego załatwiania spraw unormowaną w art. 13 k.p.a., obowiązany jest do poinformowania stron o dopuszczalności załatwienia danej sprawy administracyjnej w formie ugody. Jednak winien to czynić w sytuacjach, w których na podstawie okoliczności sprawy, stopnia zwaśnienia i podejścia stron do przedmiotu sprawy, dostrzega realną szansę ugodowego jej załatwienia, zatem w tym względzie właściwym jest również odwołanie się do doświadczenia życiowego pracowników organów administracji.