| Zachowek – Kancelaria Adwokacka radzi
22085
single,single-post,postid-22085,single-format-standard,ajax_fade,page_not_loaded,,select-child-theme-ver-1.0.0,select-theme-ver-1.6,wpb-js-composer js-comp-ver-4.3.4,vc_responsive

Zachowek – Kancelaria Adwokacka radzi

Zachowek – Kancelaria Adwokacka radzi

Przepisy Kodeksu Cywilnego przewidują możliwość rozporządzania swoim majątkiem na wypadek śmierci w drodze testamentu poprzez powołanie spadkobiercy bądź zapis. Jednakże w praktyce zdarza się, że spadkodawca w taki sposób rozporządza swoim majątkiem na wypadek śmierci, iż powoduje to uszczuplenie udziału  niektórych spadkobierców w spadku.  W celu zapobieżenia pokrzywdzenia osób najbliższych spadkodawcy w skutek sporządzenia testamentu, który skutkuje wyeliminowaniem ich od spadkobrania, ustawodawca wprowadził instytucję zachowku.

Zgodnie z art. 991 Kodeksu Cywilnego zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

Instytucja zachowku ma szczególne znaczenie praktyczne.

Należy w tym zakresie przede wszystkim podkreślić fakt, iż sporządzenie przez spadkodawcę testamentu negatywnego, w którym wyłącza on od dziedziczenia określone osoby, nie pozbawia tych osób prawa do zachowku. Pozbawienie prawa do zachowku może natomiast nastąpić w przypadku wydziedziczenia, które zgodnie z art. 1008 Kodeksu Cywilnego może nastąpić, w przypadkach enumeratywnie wyliczonych w ustawie.

Zgodnie z art. 1008 Kodeksu Cywilnego Spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku:

1)   wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;

2)   dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;

3)   uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

 

Należy również podkreślić, że przyczyna wydziedziczenia powinna wynikać z treści testamentu. Spadkodawca natomiast nie może wydziedziczyć uprawnionego do zachowku, jeżeli mu wybaczył.

 

W celu obliczenia wysokości przysługującego zachowku należy dokonać pomniejszenia wysokości aktywów wchodzących w jego skład o wysokość długów spadkowych.

Na potrzeby obliczenia wysokości zachowku do wartości spadku dolicza się dokonane przez spadkodawcę darowizny. Doliczeniu nie podlegają drobnych, zwyczajowo przyjętych darowizn, darowizn dokonanych wcześniej niż dziesięć lat przed datą otwarcia spadku oraz dokonanych na rzecz osób spoza kręgu spadkobierców.