| Przeniesienie własności nieruchomości w zamian za dożywotnią opiekę – fikcja czy realna możliwość? Umowa o dożywocie bez tajemnic
22274
single,single-post,postid-22274,single-format-standard,ajax_fade,page_not_loaded,,select-child-theme-ver-1.0.0,select-theme-ver-1.6,wpb-js-composer js-comp-ver-4.3.4,vc_responsive

Przeniesienie własności nieruchomości w zamian za dożywotnią opiekę – fikcja czy realna możliwość? Umowa o dożywocie bez tajemnic

Przeniesienie własności nieruchomości w zamian za dożywotnią opiekę – fikcja czy realna możliwość? Umowa o dożywocie bez tajemnic

Niektóre osoby, zwłaszcza starsze czy samotne, chcą jeszcze za życia przekazać komuś swój dom lub mieszkanie. Często jest to podyktowane chęcią uniknięcia ewentualnych sporów między potencjalnymi spadkobiercami. Właśnie z takim problemem prawnym zgłosił się do mnie ostatnio klient, który postanowił przenieść własność nieruchomości swojego domu na syna. Zaznaczył jednocześnie, że chciałby nadal, do końca swojego życia, zamieszkiwać w owym domu. W takich sytuacjach polecam swoim klientom sporządzenie umowy o dożywocie, przewidzianej w art. 908 kodeksu cywilnego.


W umowie o dożywocie właściciel nieruchomości zobowiązuje się do przeniesienia jej własności na nabywcę, a nabywca nieruchomości zobowiązuje się do zapewnienia dożywotniego utrzymania zbywcy, ewentualnie osobie bliskiej tego podmiotu (dożywotnikowi). Stronami umowy są zatem zbywca nieruchomości (np. ojciec) oraz nabywca nieruchomości (np. syn).
Wskutek zawarcia takiej umowy dochodzi do przeniesienia własności nieruchomości w zamian za ustanowienie prawa do dożywotniej opieki. Dożywotnik – zbywca nieruchomości albo bliska mu osoba – korzysta wówczas z takich przywilejów jak dostarczanie mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału. Zapewnia się mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie, a także sprawia własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym. Dożywotnik staje się domownikiem zobowiązanego.
Jeżeli z jakichkolwiek powodów wytworzą się między dożywotnikiem a zobowiązanym takie stosunki, że nie można wymagać od stron, żeby pozostawały nadal w bezpośredniej ze sobą styczności – czyli ich wspólne mieszkanie jest utrudnione – to zgodnie z art. 913 k.c., sąd może zamienić obowiązek opieki i zapewnienia mieszkania na rentę w wysokości odpowiadającej wartości świadczeń. W wyjątkowych wypadkach sąd może nawet rozwiązać umowę o dożywocie, na żądanie zobowiązanego lub dożywotnika, jeżeli dożywotnik jest zbywcą nieruchomości.
Dożywocie jest prawem obciążającym nieruchomość, ujawnianym w księdze wieczystej. Przysługuje dożywotnio poprzedniemu właścicielowi lub osobie przez niego wskazanej i jest prawem niezbywalnym. W związku z tym, że przedmiotem umowy dożywocia jest między innymi przeniesienie własności nieruchomości, umowa o dożywocie powinna zostać zawarta w formie aktu notarialnego.
Umowa o dożywocie powinna szczegółowo określać zobowiązania nabywcy nieruchomości, żeby uniknąć w przyszłości ewentualnych nieporozumień. Z uwagi na to, projekt umowy powinien zostać omówiony i sporządzony w porozumieniu z profesjonalnym prawnikiem.