| Blog
1815
paged,page-template,page-template-blog-large-image,page-template-blog-large-image-php,page,page-id-1815,paged-17,page-paged-17,ajax_fade,page_not_loaded,,select-child-theme-ver-1.0.0,select-theme-ver-1.6,wpb-js-composer js-comp-ver-4.3.4,vc_responsive

Blog

Paserstwo umyślne i nieumyślne

Przepisy kodeksu karnego regulują dwie postaci przestępstwa paserstwa. Czyn ten polega w świetle wskazanych wyżej norm na nabyciu, pomocy w zbyciu, przyjęciu lub pomocy w ukryciu rzeczy, która pochodzi z czynu zabronionego. Może to więc być rzecz skradziona, ale także pochodząca z rozboju, przywłaszczona czy uzyskana w wyniku popełnienia przestępstwa oszustwa.

READ MORE

0

Zasiedzenie

Jest jednym ze sposobów nabycia określonego prawa wskutek upływu czasu oraz jedną obok prekluzji, przedawnienia i przemilczenia z instytucji dawności.
Zasiedzenie znajduje swoje szczegółowe uregulowanie w przepisach 172-176 kodeksu cywilnego. W odniesieniu do własności nieruchomości zgodnie z art. 172 ust. 1 kodeksu cywilnego posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od 20 lat jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze. Jeżeli mamy do czynienia z posiadaczem w złej wierze, wtedy okres zasiedzenia wynosi 30 lat.

Do nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia konieczne jest spełnienia dwóch przesłanek, a mianowicie:
1. samoistnego posiadania nieruchomości;
2. upływu określonego w ustawie czasu, przez który samoistnie posiadamy nieruchomość.

Posiadanie samoistne to inaczej władanie rzeczą tak jak właściciel. Innymi słowy posiadaczem samoistnym jest ten kto włada rzeczą samodzielnie, we własnym imieniu, we własnym interesie i jest uważany przez swoje otoczenie za właściciela. Zewnętrznymi przejawami samoistności posiadania mogą być np. ogrodzenie i zabudowanie działki gruntu lub opłacanie podatku od nieruchomości.

Zgodnie z art. 339 kodeksu cywilnego domniemywa się samoistność posiadania. Oznacza to, że wnioskodawca musi jedynie udowodnić, że posiadał nieruchomość przez określony okres czasu – właściciel nieruchomości przeciwko któremu biegnie zasiedzenie powinien natomiast wykazać przed sądem, że posiadanie nie było samoistne, albo że nastąpiło przerwanie biegu zasiedzenia – jeżeli tego nie udowodni sąd powinien orzec zasiedzenie.

Okres czasu potrzebny dla stwierdzenia zasiedzenia uzależniony jest od tego czy posiadacz nieruchomości, wnoszący o stwierdzenie zasiedzenia pozostawał w dobrej, czy w złej wierze. Dla zasiedzenia nieruchomości w złej wierze potrzeba lat trzydziestu, jeżeli posiadacz pozostawał w dobrej wierze wystarczy upływ lat 20. Dobra wiara posiadacza istnieje wtedy , gdy posiadacz jest przekonany, że jest właścicielem rzeczy, a jego przekonanie jest usprawiedliwione obiektywnymi okolicznościami.
Zgodnie z art. 7 kodeksu cywilnego, jeżeli ustawa uzależnia skutki prawne od dobrej lub złej wiary domniemywa się istnienie dobrej wiary. Oznacza to, że w postępowaniu o stwierdzenie nabycia własności w drodze zasiedzenia wnioskodawca ma pozycję uprzywilejowaną – musi jedynie udowodnić, że posiadał nieruchomość przez określony okres czasu – natomiast właściciel nieruchomości przeciwko któremu biegnie zasiedzenie powinien wykazać przed sądem, że osoba domagająca się stwierdzenia nabycia własności w drodze zasiedzenia była w złej wierze.
Jeżeli właściciel nieruchomości, przeciwko któremu biegnie zasiedzenie, jest małoletni, zasiedzenie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem dwóch lat od uzyskania pełnoletności przez właściciela. Gdy podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika. Jeżeli jednak poprzedni posiadacz uzyskał posiadanie nieruchomości w złej wierze, czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej lat trzydzieści. Każdy kolejny posiadacz rzeczy wstępuje bowiem w posiadanie swojego poprzednika. Następstwo to obejmuje wszystkich poprzedników będących posiadaczami samoistnymi ( tak postanowienie SN z dnia 29 kwietnia 1987 r., III CRN 96/87, OSNCP 1988, nr 11, poz. 157). Jeżeli jednak poprzedni posiadacz samoistny nieruchomości był posiadaczem w złej wierze, czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie z czasem obecnego posiadacza, nawet jeśli jest on w dobrej wierze, wynosi co najmniej lat trzydzieści.
Składając wniosek o stwierdzenie zasiedzenia należy dołączyć do niego odpis z księgi wieczystej albo stosowne zaświadczenie o stanie prawnym nieruchomości wynikającym ze zbioru dokumentów, mapę nieruchomości sporządzoną według zasad obowiązujących przy oznaczaniu nieruchomości w księdze wieczystej oraz wyciąg z ewidencji gruntów. W samym wniosku wnioskodawca powinien wskazać na okoliczność upływu odpowiedniego okresu czasu (20 bądź 30 lat), opisać wszelkie okoliczności świadczące o tym, iż władał daną nieruchomością jak właściciel, powołać świadków na tą okoliczność, dołączyć wszelkie dokumenty świadczące o powyższym). Od wniosku o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie pobiera się opłatę stałą w wysokości 2000 zł.

0

Odszkodowanie za nieuzasadnione rozwiązanie przez pracownika umowy o pracę bez wypowiedzenia

Przepisy kodeksu pracy regulują podstawy, na jakich pracownik może oprzeć rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia. Uprawnienie takie przysługuje pracownikowi w jednym z dwóch przypadków. Pierwszym z nich jest sytuacja, gdy zostanie wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na zdrowie pracownika, a pracodawca nie przeniesie go na inne stanowisko we wskazanym w orzeczeniu terminie, drugim – ciężkie naruszenie obowiązków pracodawcy.

READ MORE

0

Zapis zwykły – adwokat radzi

Gdy spadkodawca sporządza testament, może powołać spadkobiercę lub spadkobierców do całości lub części spadku. Jednak często moi klienci pytają się czy można rozdysponować między dowolnymi osobami konkretne przedmioty należące do przyszłego majątku spadkowego i zyskać pewność, iż wskazana przez nich rzecz trafi do danej osoby.

Z powyższych względów polski ustawodawca wprowadził do kodeksu cywilnego w art. 968 kodeksu cywilnego instytucję zapisu zwykłego. Zapis zwykły, podobnie jak powołanie spadkobiercy, jest rozrządzeniem testamentowym – dlatego może być uczyniony wyłącznie w ważnym testamencie.

Mocą takiego rozrządzenia spadkobierca zobowiązuje spadkodawcę ustawowego lub testamentowego do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby – jest to tzw. zapis zwykły. Osobę na rzecz której został uczyniony zapis zwykły nazywa się zapisobiercą.

Spadkodawca może obciążyć zapisem zwykłym także zapisobiercę – tzw. zapis dalszy. Oznacza to, iż zapisobierca także może zostać obciążony obowiązkiem wykonania zapisu zwykłego na rzecz wskazanej osoby w drodze dalszego zapisu. Uprawnionego z tytułu dalszego zapisu nazywa się dalszym zapisobiercą.

Osoba, która jest uprawniona z tytułu zapisu musi być oznaczona przez testatora.
Zapisobiercą i dalszym zapisobiercą może być każda osoba fizyczna i prawa, jak również fundacja ustanowiona przez testatora w testamencie.

Zapisem zwykłym może być obciążony każdy spadkobierca ustawowy lub testamentowy, jak też kilku z nich jednocześnie oraz osoba uprawniona z tytułu zapisu windykacyjnego.

W sytuacji gdy zapisem zwykłym obciążonych jest kilka osób, spadkodawca może określić zakres obciążeń dla poszczególnych spadkobierców – gdy testator nie poczynił takich ustaleń w testamencie, zapis zwykły obciąża wszystkich spadkobierców stosownie do ich udziałów w spadku. W wypadku gdy spadkodawca nie wskazał konkretnego spadkobiercy obciążonego zapisem, obowiązek wykonania zapisu spoczywa na spadkobiercy, który odziedziczył spadek, niezależnie od tytułu jego powołania ani też niezależnie, czy został powołany w testamencie wcześniejszym względem zapisu czy też późniejszym.

1

Odwołanie darowizny

Przepisy kodeksu cywilnego uzależniają możliwość odwołania darowizny w zależności od tego czy została ona wykonana czy nie. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż darowizna może być wykonana z momentem podpisania umowy lub z momentem wydania przedmiotu umowy. Zależność między zawarciem (podpisaniem) umowy, a jej wykonaniem zależy m.in. od tego, co jest przedmiotem darowizny. Jeśli przedmiotem jest ustanowienie jakiegoś prawa, wówczas co do zasady darowizna zostaje wykonana z momentem zawarcia (podpisania) umowy – nie ma bowiem rzeczy którą należy przekazać- nie ma czynnika faktycznego. Jeśli natomiast przedmiotem darowizny jest określone świadczenie, lub przekazanie własności rzeczy, czy pieniędzy – wówczas momentem wykonania darowizny jest moment przekazania rzeczy – wydania jej w ręce obdarowanego.
DAROWIZNA NIEWYKONANA
Darczyńca może odwołać darowiznę jeszcze nie wykonaną, jeżeli po zawarciu umowy jest stan majątkowy uległ takiej zmianie, że wykonanie darowizny nie może nastąpić bez uszczerbku dla jego własnego utrzymania odpowiednio do jego usprawiedliwionych potrzeb albo bez uszczerbku dla ciążących na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych.
Powyższe oznacza, że wartość, lub rodzaj przedmiotu darowizny, w obecnym stanie majątkowym uniemożliwi darczyńcy zaspokajanie swoich podstawowych potrzeb – zakup leków, jedzenia, środków czystości, odzieży, utrzymanie domu, itp.
Obowiązek alimentacyjny nie oznacza tylko potocznego „płacenia alimentów”. Prawie każdy jest bowiem zobowiązany do pomocy i łożenia na rzecz członków najbliższej rodziny : dzieci, małżonka, rodziców, dziadków- jeśli darczyńca ma na swoim utrzymaniu takie osoby – usprawiedliwione jest również odwołania darowizny, jeśli jej wykonanie nie pozwoliłoby na ich utrzymanie.
DAROWIZNA WYKONANA
Zgodnie z treścią art. 897 k.c. jeżeli po wykonaniu darowizny darczyńca popadnie w niedostatek, obdarowany ma obowiązek, w granicach istniejącego jeszcze wzbogacenia, dostarczać darczyńcy środków, których mu brak do utrzymania odpowiadającego jego usprawiedliwionym potrzebom albo do wypełnienia ciążących na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych. Obdarowany może jednak zwolnić się od tego obowiązku zwracając darczyńcy wartość wzbogacenia.
Kolejną możliwością odwołania darowizny wykonanej jest art. 898 k.c. Zgodnie z tym przepisem darczyńca może odwołać darowiznę nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności.
Wobec treści powyższego przepisu uprawnienie do odwołania darowizny jest uzależnione od dopuszczenia się „rażącej niewdzięczności” obdarowanego (pozwanego Marka T.) wobec darczyńców (Mariana i Aliny małżonków K.). Musi to być zachowanie obdarowanego a nie osoby trzeciej. Nie stanowi podstawy odwołania darowizny w oparciu o komentowany przepis zachowanie noszące znamiona rażącej niewdzięczności, które wystąpiło przed zawarciem umowy. Nie ma też ogólnej reguły pozwalającej na uznanie zachowania obdarowanego wobec darczyńcy za rażącą niewdzięczność uzasadniającą odwołanie darowizny. Ustawodawca w żaden sposób nie definiuje pojęcia „rażącej niewdzięczności” wobec czego posiłkować należy się na literaturze, judykaturze czy doktrynie przedmiotu.
Oceniając czy obdarowany dopuścił się niewdzięczności wobec darczyńców i czy była to niewdzięczność rażąca, należy rozpatrywać okoliczności konkretnej sprawy. Przy dokonywaniu oceny zachowania obdarowanego trzeba także uwzględniać zachowanie darczyńcy. Można natomiast wskazać, iż pod pojęcie rażącej niewdzięczności podpada tylko takie zachowanie obdarowanego skierowane bezpośrednio lub nawet pośrednio przeciwko darczyńcy, które obiektywnie musi być uznane za wysoce niewłaściwe i krzywdzące darczyńcę. Wchodzi tutaj w grę przede wszystkim popełnienie przez obdarowanego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub czci albo przeciwko majątkowi darczyńcy oraz o naruszenie przez obdarowanego spoczywających na nim obowiązków wynikających ze stosunków osobistych, w tym również rodzinnych, łączących go z darczyńcą, oraz obowiązku wdzięczności. Rażącą niewdzięczność musi przy tym cechować znaczne nasilenie złej woli obdarowanego, skierowanej na wyrządzenie darczyńcy krzywdy czy szkody majątkowej. Czynami o rażącej niewdzięczności są z pewnością odmówienie pomocy w chorobie, odmowa pomocy osobom starszym, rozpowszechnianie uwłaczających informacji o darczyńcy, pobicia czy ciężkie znieważenia. Zachowanie, o którym wyżej mowa, może być uznane za wyczerpujące znamiona rażącej niewdzięczności, jeżeli będzie świadomym, rozmyślnym naruszeniem podstawowych obowiązków. Znamion rażącej niewdzięczności nie wyczerpują natomiast czyny nieumyślne obdarowanego, czy drobne czyny umyślne, jeżeli nie wykraczają one poza zwykłe konflikty rodzinne, incydentalne sprzeczki, zwykłe przypadki życiowych konfliktów.
Odwołanie darowizny następuje przez oświadczenie złożone obdarowanemu na piśmie (art. 900 KC). To, czy odwołanie darowizny jest skuteczne nie jest uzależnione od nadania temu oświadczeniu określonej treści. Powinno jednak zawierać jednoznaczny przekaz dla obdarowanego, że dokonaną na jego rzecz darowiznę darczyńca odwołuje.

1

Jak odzyskać pożyczone pieniądze bez zachowania formy pisemnej?

Niejednokrotnie pożyczenie komuś pieniędzy może wiązać się jedynie z przekazaniem pieniędzy „do ręki” bez zawarcia stosownej umowy pożyczki. Dodatkowo okolicznością tym może towarzyszyć brak jakichkolwiek świadków tego wydarzenia, czy nawet potwierdzenie tej transakcji w formie elektronicznej.
Zgodnie z art. 720 § 2 K.c. umowa pożyczki, której wartość przenosi pięćset złotych, powinna być stwierdzona pismem. Powyższa forma zastrzeżona została jednak dla celów dowodowych, a nie pod rygorem nieważności. Niezachowanie zatem formy pisemnej nie powoduje więc nieważności umowy pożyczki. Jednocześnie pamiętać należy o treści art. 74 kodeksu cywilnego. Przepis ten dotyczy konsekwencji niezachowania wymaganej w danych okolicznościach formy prawnej umowy. W art. 74 § 1 k.c. wyczytać można, że „zastrzeżenie formy pisemnej bez rygoru nieważności ma ten skutek, że w razie niezachowania zastrzeżonej formy nie jest w sporze dopuszczalny dowód ze świadków ani dowód z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności. Przepisu tego nie stosuje się, gdy zachowanie formy pisemnej jest zastrzeżone jedynie dla wywołania określonych skutków czynności prawnej.
Aby jednak w niektórych sytuacjach złagodzić ten duży rygoryzm formalny, ustawodawca w § 2 art. 74 k.c. wskazał, iż „mimo niezachowania formy pisemnej przewidzianej dla celów dowodowych, dowód ze świadków lub dowód z przesłuchania stron jest dopuszczalny, jeżeli obie strony wyrażą na to zgodę, jeżeli żąda tego konsument w sporze z przedsiębiorcą albo jeżeli fakt dokonania czynności prawnej będzie uprawdopodobniony za pomocą pisma”.
Nadmienić należy, że pismo, o którym mowa w art. 74 § 2 k.c. ma stwarzać podstawy do przypuszczeń, że czynność nastąpiła, a fakt jej podjęcia ma być dopiero udowodniony zeznaniami świadków i stron. Do uprawdopodobnienia faktu dokonania czynności prawnej posłużyć może jakikolwiek i sporządzony przez kogokolwiek pisemny dokument, którego treść uzasadnia prawdopodobieństwo zaistnienia czynności prawnej, choć faktu takiego on nie stwierdza. Uprawdopodobnić dokonanie czynności prawnej może nie tylko podpisane pismo spełniające kryteria dokumentu prywatnego, ale także każda wzmianka, zapisek czy informacja zawierająca treść bezpośrednio lub pośrednio wskazującą, że określona czynność prawna doszła do skutku. Przyjmuje się, że tzw. początkiem dowodu na piśmie może być np. list, dowód wpłaty, wycinek prasowy, wydruk komputerowy, odbitka faksowa, telegram ( vide: Wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 11 maja 2012 r. I ACa 423/12, Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2008 r. IV CNP 6/08). Artykuł 74 § 2 k.c. ma charakter procesowy i pozostaje w związku z art. 246 in fine k.p.c. dopuszczającym – w przypadkach określonych w kodeksie cywilnym – możliwość prowadzenia dowodu z zeznań świadków lub z przesłuchania stron na okoliczności dokonania czynności prawnej, jeżeli nie została zachowana forma pisemna zastrzeżona dla celów dowodowych. Przepis art. 74 § 2 k.c. pozwala sądowi orzekającemu na prowadzenie postępowania dowodowego z zeznań świadków i stron m.in. wówczas, gdy fakt dokonania czynności prawnej będzie uprawdopodobniony za pomocą pisma. Skoro zaś zgodnie z art. 720 § 2 k.c. umowa pożyczki, której wartość przenosi 500 zł, powinna być stwierdzona pismem to wykładnia tego przepisu musi zatem uwzględniać jego powiązania z art. 74 k.c. oraz z art. 246 k.p.c.
W razie jakichkolwiek pytań zapraszam do kontaktu z kancelarią.

1