| Blog
1815
paged,page-template,page-template-blog-large-image,page-template-blog-large-image-php,page,page-id-1815,paged-17,page-paged-17,ajax_fade,page_not_loaded,,select-child-theme-ver-1.0.0,select-theme-ver-1.6,wpb-js-composer js-comp-ver-4.3.4,vc_responsive

Blog

Zniesienie współwłasności

Zniesienie współwłasności jest równoznaczne z likwidacją stosunku prawnego łączącego współwłaścicieli. Zgodnie z art. 210 kodeksu cywilnego z roszczeniem zniesienia współwłasności ma prawo wystąpić każde spośród współwłaścicieli, niezależnie od wielkości posiadanych przez nich udziałów. Przed wystąpieniem z takim żądaniem, w szczególności do sądu, należy upewnić się, czy taka możliwość nie została uprzednio wyłączona na drodze umowy z pozostałymi współwłaścicielami. Takie uprawnienie może zostać wyłączone na okres nie dłuższy niż 5 lat, z możliwością przedłużenia go na kolejne 5-letnie okresy. Co najważniejsze, przedawnieniu nie podlega roszczenie o zniesienie współwłasności. Może zostać zatem podniesione przez uprawnioną osobę w każdym czasie.
Zniesienie współwłasności może być dokonane co do zasady w dwóch trybach: poprzez zawarcie stosownej umowy, lub jako skutek wydania stosownego postanowienia przez właściwy sąd. Jeśli dokonujemy zniesienia współwłasności poprzez zawarcie umowy należy pamiętać, że jeśli miałaby dotyczyć ona nieruchomości, musi przybrać formę aktu notarialnego (koszty jego sporządzenia uzależnione będą od wartości danej nieruchomości). W przeciwnym razie takie zniesienie może okazać się nieskuteczne, a tym samym nieważne – sąd wieczystoksięgowy nie dokona stosownych zmian w księdze wieczystej. Wniosek o zniesienie współwłasności nieruchomości może przedłożyć każdy z jej współwłaścicieli do właściwego ze względu na miejsce jej usytuowania, sądu rejonowego. Opłata sądowa w takim przypadku jest zawsze stała, nie jest warunkowana wartością danej nieruchomości. Postępowanie sądowe o zniesienie współwłasności toczy się w tzw. nieprocesowym trybie. W przypadku, gdy strony postępowania są zgodne co do sposobu zniesienia współwłasności to postanowienie w przedmiocie podziału może zapaść już na pierwszy posiedzeniu. W wnioskodawca zobowiązany jest do uiszczenia opłaty sądowej od wniosku w wysokości 300 zł. W przypadku gdy między stronami panuje spór w tej materii, opłata sądowa od wniosku wynosi 1000 zł.
W świetle obecnych przepisów wskazać należy na następujące sposoby zniesienia współwłasności:
Podział fizyczny rzeczy jest z reguły najprostszym a zarazem pożądanym, zwłaszcza dla niezamożnych współwłaścicieli, dlatego że unika się w ten sposób obciążania któregokolwiek ze współwłaścicieli obowiązkiem spłat na rzecz pozostałych. Zniesienie tą drogą współwłasności zostało jednak wyłączone w sytuacji, gdy podział taki byłby sprzeczny z przepisami ustawy (chodzi tu przede wszystkim o niezgodność podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego) lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości (art. 211 K.c.).
Zniesienie współwłasności w drodze przyznania rzeczy (prawa), stosownie do okoliczności, jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych, ma zastosowanie przede wszystkim w odniesieniu do rzeczy (praw) wspólnych, których nie można podzielić. Sąd ma w tym zakresie postępować „stosownie do okoliczności”. Okolicznościami tymi mogą być np. zawód, wiek współwłaścicieli, charakter (rodzaj) wspólnej rzeczy lub prawa (co ma szczególne znaczenie w przypadku nieruchomości rolnej), sytuacja rodzinna i majątkowa współwłaścicieli, ich możliwości majątkowe, co ma istotne znaczenie w kwestii spłat.
Zniesienie współwłasności może również nastąpić poprzez „podział cywilny”, rozumiany jako sprzedaż rzeczy wspólnej i podział uzyskanej ceny pomiędzy współwłaścicieli. Zastosowanie tego sposobu – na podstawie orzeczenia sądu – wymaga sprzedaży dokonywanej „stosownie do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego” (art. 212 § 2 K.c.). Natomiast w przypadku umownego zniesienia współwłasności – uzgodnionej sprzedaży dokonują sami współwłaściciele, nie będąc ograniczonymi w tym zakresie żadnymi szczególnymi przepisami prawa.

0

Paserstwo umyślne i nieumyślne

Przepisy kodeksu karnego regulują dwie postaci przestępstwa paserstwa. Czyn ten polega w świetle wskazanych wyżej norm na nabyciu, pomocy w zbyciu, przyjęciu lub pomocy w ukryciu rzeczy, która pochodzi z czynu zabronionego. Może to więc być rzecz skradziona, ale także pochodząca z rozboju, przywłaszczona czy uzyskana w wyniku popełnienia przestępstwa oszustwa.

READ MORE

0

Zasiedzenie

Jest jednym ze sposobów nabycia określonego prawa wskutek upływu czasu oraz jedną obok prekluzji, przedawnienia i przemilczenia z instytucji dawności.
Zasiedzenie znajduje swoje szczegółowe uregulowanie w przepisach 172-176 kodeksu cywilnego. W odniesieniu do własności nieruchomości zgodnie z art. 172 ust. 1 kodeksu cywilnego posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od 20 lat jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze. Jeżeli mamy do czynienia z posiadaczem w złej wierze, wtedy okres zasiedzenia wynosi 30 lat.

Do nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia konieczne jest spełnienia dwóch przesłanek, a mianowicie:
1. samoistnego posiadania nieruchomości;
2. upływu określonego w ustawie czasu, przez który samoistnie posiadamy nieruchomość.

Posiadanie samoistne to inaczej władanie rzeczą tak jak właściciel. Innymi słowy posiadaczem samoistnym jest ten kto włada rzeczą samodzielnie, we własnym imieniu, we własnym interesie i jest uważany przez swoje otoczenie za właściciela. Zewnętrznymi przejawami samoistności posiadania mogą być np. ogrodzenie i zabudowanie działki gruntu lub opłacanie podatku od nieruchomości.

Zgodnie z art. 339 kodeksu cywilnego domniemywa się samoistność posiadania. Oznacza to, że wnioskodawca musi jedynie udowodnić, że posiadał nieruchomość przez określony okres czasu – właściciel nieruchomości przeciwko któremu biegnie zasiedzenie powinien natomiast wykazać przed sądem, że posiadanie nie było samoistne, albo że nastąpiło przerwanie biegu zasiedzenia – jeżeli tego nie udowodni sąd powinien orzec zasiedzenie.

Okres czasu potrzebny dla stwierdzenia zasiedzenia uzależniony jest od tego czy posiadacz nieruchomości, wnoszący o stwierdzenie zasiedzenia pozostawał w dobrej, czy w złej wierze. Dla zasiedzenia nieruchomości w złej wierze potrzeba lat trzydziestu, jeżeli posiadacz pozostawał w dobrej wierze wystarczy upływ lat 20. Dobra wiara posiadacza istnieje wtedy , gdy posiadacz jest przekonany, że jest właścicielem rzeczy, a jego przekonanie jest usprawiedliwione obiektywnymi okolicznościami.
Zgodnie z art. 7 kodeksu cywilnego, jeżeli ustawa uzależnia skutki prawne od dobrej lub złej wiary domniemywa się istnienie dobrej wiary. Oznacza to, że w postępowaniu o stwierdzenie nabycia własności w drodze zasiedzenia wnioskodawca ma pozycję uprzywilejowaną – musi jedynie udowodnić, że posiadał nieruchomość przez określony okres czasu – natomiast właściciel nieruchomości przeciwko któremu biegnie zasiedzenie powinien wykazać przed sądem, że osoba domagająca się stwierdzenia nabycia własności w drodze zasiedzenia była w złej wierze.
Jeżeli właściciel nieruchomości, przeciwko któremu biegnie zasiedzenie, jest małoletni, zasiedzenie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem dwóch lat od uzyskania pełnoletności przez właściciela. Gdy podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika. Jeżeli jednak poprzedni posiadacz uzyskał posiadanie nieruchomości w złej wierze, czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej lat trzydzieści. Każdy kolejny posiadacz rzeczy wstępuje bowiem w posiadanie swojego poprzednika. Następstwo to obejmuje wszystkich poprzedników będących posiadaczami samoistnymi ( tak postanowienie SN z dnia 29 kwietnia 1987 r., III CRN 96/87, OSNCP 1988, nr 11, poz. 157). Jeżeli jednak poprzedni posiadacz samoistny nieruchomości był posiadaczem w złej wierze, czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie z czasem obecnego posiadacza, nawet jeśli jest on w dobrej wierze, wynosi co najmniej lat trzydzieści.
Składając wniosek o stwierdzenie zasiedzenia należy dołączyć do niego odpis z księgi wieczystej albo stosowne zaświadczenie o stanie prawnym nieruchomości wynikającym ze zbioru dokumentów, mapę nieruchomości sporządzoną według zasad obowiązujących przy oznaczaniu nieruchomości w księdze wieczystej oraz wyciąg z ewidencji gruntów. W samym wniosku wnioskodawca powinien wskazać na okoliczność upływu odpowiedniego okresu czasu (20 bądź 30 lat), opisać wszelkie okoliczności świadczące o tym, iż władał daną nieruchomością jak właściciel, powołać świadków na tą okoliczność, dołączyć wszelkie dokumenty świadczące o powyższym). Od wniosku o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie pobiera się opłatę stałą w wysokości 2000 zł.

0

Odszkodowanie za nieuzasadnione rozwiązanie przez pracownika umowy o pracę bez wypowiedzenia

Przepisy kodeksu pracy regulują podstawy, na jakich pracownik może oprzeć rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia. Uprawnienie takie przysługuje pracownikowi w jednym z dwóch przypadków. Pierwszym z nich jest sytuacja, gdy zostanie wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na zdrowie pracownika, a pracodawca nie przeniesie go na inne stanowisko we wskazanym w orzeczeniu terminie, drugim – ciężkie naruszenie obowiązków pracodawcy.

READ MORE

0

Zapis zwykły – adwokat radzi

Gdy spadkodawca sporządza testament, może powołać spadkobiercę lub spadkobierców do całości lub części spadku. Jednak często moi klienci pytają się czy można rozdysponować między dowolnymi osobami konkretne przedmioty należące do przyszłego majątku spadkowego i zyskać pewność, iż wskazana przez nich rzecz trafi do danej osoby.

Z powyższych względów polski ustawodawca wprowadził do kodeksu cywilnego w art. 968 kodeksu cywilnego instytucję zapisu zwykłego. Zapis zwykły, podobnie jak powołanie spadkobiercy, jest rozrządzeniem testamentowym – dlatego może być uczyniony wyłącznie w ważnym testamencie.

Mocą takiego rozrządzenia spadkobierca zobowiązuje spadkodawcę ustawowego lub testamentowego do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby – jest to tzw. zapis zwykły. Osobę na rzecz której został uczyniony zapis zwykły nazywa się zapisobiercą.

Spadkodawca może obciążyć zapisem zwykłym także zapisobiercę – tzw. zapis dalszy. Oznacza to, iż zapisobierca także może zostać obciążony obowiązkiem wykonania zapisu zwykłego na rzecz wskazanej osoby w drodze dalszego zapisu. Uprawnionego z tytułu dalszego zapisu nazywa się dalszym zapisobiercą.

Osoba, która jest uprawniona z tytułu zapisu musi być oznaczona przez testatora.
Zapisobiercą i dalszym zapisobiercą może być każda osoba fizyczna i prawa, jak również fundacja ustanowiona przez testatora w testamencie.

Zapisem zwykłym może być obciążony każdy spadkobierca ustawowy lub testamentowy, jak też kilku z nich jednocześnie oraz osoba uprawniona z tytułu zapisu windykacyjnego.

W sytuacji gdy zapisem zwykłym obciążonych jest kilka osób, spadkodawca może określić zakres obciążeń dla poszczególnych spadkobierców – gdy testator nie poczynił takich ustaleń w testamencie, zapis zwykły obciąża wszystkich spadkobierców stosownie do ich udziałów w spadku. W wypadku gdy spadkodawca nie wskazał konkretnego spadkobiercy obciążonego zapisem, obowiązek wykonania zapisu spoczywa na spadkobiercy, który odziedziczył spadek, niezależnie od tytułu jego powołania ani też niezależnie, czy został powołany w testamencie wcześniejszym względem zapisu czy też późniejszym.

2

Odwołanie darowizny

Przepisy kodeksu cywilnego uzależniają możliwość odwołania darowizny w zależności od tego czy została ona wykonana czy nie. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż darowizna może być wykonana z momentem podpisania umowy lub z momentem wydania przedmiotu umowy. Zależność między zawarciem (podpisaniem) umowy, a jej wykonaniem zależy m.in. od tego, co jest przedmiotem darowizny. Jeśli przedmiotem jest ustanowienie jakiegoś prawa, wówczas co do zasady darowizna zostaje wykonana z momentem zawarcia (podpisania) umowy – nie ma bowiem rzeczy którą należy przekazać- nie ma czynnika faktycznego. Jeśli natomiast przedmiotem darowizny jest określone świadczenie, lub przekazanie własności rzeczy, czy pieniędzy – wówczas momentem wykonania darowizny jest moment przekazania rzeczy – wydania jej w ręce obdarowanego.
DAROWIZNA NIEWYKONANA
Darczyńca może odwołać darowiznę jeszcze nie wykonaną, jeżeli po zawarciu umowy jest stan majątkowy uległ takiej zmianie, że wykonanie darowizny nie może nastąpić bez uszczerbku dla jego własnego utrzymania odpowiednio do jego usprawiedliwionych potrzeb albo bez uszczerbku dla ciążących na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych.
Powyższe oznacza, że wartość, lub rodzaj przedmiotu darowizny, w obecnym stanie majątkowym uniemożliwi darczyńcy zaspokajanie swoich podstawowych potrzeb – zakup leków, jedzenia, środków czystości, odzieży, utrzymanie domu, itp.
Obowiązek alimentacyjny nie oznacza tylko potocznego „płacenia alimentów”. Prawie każdy jest bowiem zobowiązany do pomocy i łożenia na rzecz członków najbliższej rodziny : dzieci, małżonka, rodziców, dziadków- jeśli darczyńca ma na swoim utrzymaniu takie osoby – usprawiedliwione jest również odwołania darowizny, jeśli jej wykonanie nie pozwoliłoby na ich utrzymanie.
DAROWIZNA WYKONANA
Zgodnie z treścią art. 897 k.c. jeżeli po wykonaniu darowizny darczyńca popadnie w niedostatek, obdarowany ma obowiązek, w granicach istniejącego jeszcze wzbogacenia, dostarczać darczyńcy środków, których mu brak do utrzymania odpowiadającego jego usprawiedliwionym potrzebom albo do wypełnienia ciążących na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych. Obdarowany może jednak zwolnić się od tego obowiązku zwracając darczyńcy wartość wzbogacenia.
Kolejną możliwością odwołania darowizny wykonanej jest art. 898 k.c. Zgodnie z tym przepisem darczyńca może odwołać darowiznę nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności.
Wobec treści powyższego przepisu uprawnienie do odwołania darowizny jest uzależnione od dopuszczenia się „rażącej niewdzięczności” obdarowanego (pozwanego Marka T.) wobec darczyńców (Mariana i Aliny małżonków K.). Musi to być zachowanie obdarowanego a nie osoby trzeciej. Nie stanowi podstawy odwołania darowizny w oparciu o komentowany przepis zachowanie noszące znamiona rażącej niewdzięczności, które wystąpiło przed zawarciem umowy. Nie ma też ogólnej reguły pozwalającej na uznanie zachowania obdarowanego wobec darczyńcy za rażącą niewdzięczność uzasadniającą odwołanie darowizny. Ustawodawca w żaden sposób nie definiuje pojęcia „rażącej niewdzięczności” wobec czego posiłkować należy się na literaturze, judykaturze czy doktrynie przedmiotu.
Oceniając czy obdarowany dopuścił się niewdzięczności wobec darczyńców i czy była to niewdzięczność rażąca, należy rozpatrywać okoliczności konkretnej sprawy. Przy dokonywaniu oceny zachowania obdarowanego trzeba także uwzględniać zachowanie darczyńcy. Można natomiast wskazać, iż pod pojęcie rażącej niewdzięczności podpada tylko takie zachowanie obdarowanego skierowane bezpośrednio lub nawet pośrednio przeciwko darczyńcy, które obiektywnie musi być uznane za wysoce niewłaściwe i krzywdzące darczyńcę. Wchodzi tutaj w grę przede wszystkim popełnienie przez obdarowanego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub czci albo przeciwko majątkowi darczyńcy oraz o naruszenie przez obdarowanego spoczywających na nim obowiązków wynikających ze stosunków osobistych, w tym również rodzinnych, łączących go z darczyńcą, oraz obowiązku wdzięczności. Rażącą niewdzięczność musi przy tym cechować znaczne nasilenie złej woli obdarowanego, skierowanej na wyrządzenie darczyńcy krzywdy czy szkody majątkowej. Czynami o rażącej niewdzięczności są z pewnością odmówienie pomocy w chorobie, odmowa pomocy osobom starszym, rozpowszechnianie uwłaczających informacji o darczyńcy, pobicia czy ciężkie znieważenia. Zachowanie, o którym wyżej mowa, może być uznane za wyczerpujące znamiona rażącej niewdzięczności, jeżeli będzie świadomym, rozmyślnym naruszeniem podstawowych obowiązków. Znamion rażącej niewdzięczności nie wyczerpują natomiast czyny nieumyślne obdarowanego, czy drobne czyny umyślne, jeżeli nie wykraczają one poza zwykłe konflikty rodzinne, incydentalne sprzeczki, zwykłe przypadki życiowych konfliktów.
Odwołanie darowizny następuje przez oświadczenie złożone obdarowanemu na piśmie (art. 900 KC). To, czy odwołanie darowizny jest skuteczne nie jest uzależnione od nadania temu oświadczeniu określonej treści. Powinno jednak zawierać jednoznaczny przekaz dla obdarowanego, że dokonaną na jego rzecz darowiznę darczyńca odwołuje.

1