| testament
82
archive,tag,tag-testament,tag-82,ajax_fade,page_not_loaded,,select-child-theme-ver-1.0.0,select-theme-ver-1.6,wpb-js-composer js-comp-ver-4.3.4,vc_responsive

testament Tag

DZIEDZICZENIE USTAWOWE – ABC PRAWA SPADKOWEGO

Przepisy prawa cywilnego przewidują dwie podstawowe formy dziedziczenia: ustawową i testamentową. Zgodnie z Kodeksem cywilnym powołanie do spadku wynika bowiem z ustawy, albo z testamentu. Do dziedziczenia ustawowego dochodzi w kilku przypadkach. Na przykład jeśli spadkodawca nie sporządził testamentu lub spisał taki, w którym powołał spadkobiercę do ułamkowej części majątku, na przykład do jego połowy – wówczas mamy do czynienia z tzw. dziedziczeniem „mieszanym”, w części na podstawie testamentu, w części na podstawie ustawy. Również wtedy, gdy spadkodawca sporządził testament, w którym ustanowił wyłącznie zapisy na rzecz poszczególnych osób, albo gdy powołany spadkobierca nie może dziedziczyć (został uznany za niegodnego dziedziczenia) lub odrzucił spadek.

Zgodnie z obowiązującym prawem polskim, pierwszeństwo będzie miała wola spadkodawcy. Jeśli pozostawił on po sobie ważny testament to dziedziczenie nastąpi w oparciu o ten dokument. Dopiero w razie jego braku w grę wchodzą przepisy ustawy, jaką jest Kodeks cywilny. Zgodnie z polskim prawem, podstawą dziedziczenia może być wyłącznie testament, a w jego braku przepisy ustawy – trzeciej możliwości nie ma.

Do dziedziczenia ustawowego powołane są osoby określone w Kodeksie cywilnym. Krewnych dzielimy na: zstępnych – dzieci, wnuki, prawnuki itd. i wstępnych – rodzice, dziadkowie itd. Przepisy ustanawiają kręgi spadkobierców.

Pierwszeństwo mają dzieci spadkodawcy i jego małżonek – dziedziczą oni w częściach równych, przy czym część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. Jeśli dziecko zmarło wcześniej, do przypadającego mu udziału mają prawo jego zstępni, także w równych częściach.

Jeżeli spadkodawca nie ma dzieci, przepisy powołują do spadku jego małżonka i rodziców lub rodzeństwo w razie śmierci któregoś z rodziców. Udział spadkowy małżonka wynosi w tym przypadku połowę.

W następnej kolejności w razie braku spadkobierców z poprzednich grup do dziedziczenia dochodzą dziadkowie spadkodawcy, zstępni dziadków spadkodawcy oraz pasierbowie.

Podsumowując, pierwszeństwo do spadku dziedziczonego na podstawie ustawy ma I grupa spadkobierców. Jeżeli brak jest dzieci oraz dalszych zstępnych (wnuków, prawnuków itd.) spadkodawcy (bądź gdy zstępni nie mogą lub nie chcą dziedziczyć), dziedziczą osoby z II grupy, a w ich braku (bądź gdy zstępni nie mogą lub nie chcą dziedziczyć) – podmioty zaliczone do grupy III. Ostatecznie, spadkobiercą mogą być podmioty z IV grupy czyli osoby prawne prawa publicznego (gmina jako jednostka samorządu terytorialnego lub Skarb Państwa).

0

TESTAMENT NOTARIALNY – czy zawsze będzie ważny? – ABC Prawa spadkowego

W prawie spadkowym ustawodawca zapewnił możliwość rozporządzenia swoim majątkiem na wypadek śmierci przez sporządzenie testamentu. Wyróżnia się kilka form testamentów, a mianowicie własnoręczny (holograficzny), urzędowy (allograficzny), w pewnych przypadkach ustny oraz notarialny. Z pośród tych czterech form testamentów najtrudniejszy do podważenia jest testament notarialny. W związku z tym, iż jest on sporządzany w obecności notariusza, uważa się go za najbardziej bezpieczną formę testamentu. Taki testament jest traktowany, jak dokument urzędowy, ponieważ czynności notarialne, dokonane przez notariusza zgodnie z prawem, mają charakter dokumentu urzędowego. Z uwagi na powyższe, stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Pomimo faktu, iż jest to testament sporządzony przez osobę zaufania publicznego z odpowiednimi kwalifikacjami prawnymi, istnieje kilka sposobów jego podważenia.

W pierwszej kolejności testament taki jest nieważny, kiedy nie spełnia wymagań określonych przez Ustawę z dnia 14 lutego 1991r. Prawo o notariacie (Dz. U. z 2008r., Nr 189, poz. 1158 ze zm.). Ponadto testament taki można podważyć również w przypadku wystąpienia wad oświadczeń woli. Możliwość podważenia  testamentu notarialnego, na tej podstawie potwierdził też Sąd Najwyższy w jednym ze swoich orzeczeń – wydanym już wiele lat temu: „Okoliczność, że testament został sporządzony w formie aktu notarialnego, nie stoi na przeszkodzie udowadnianiu jego nieważności, przewidzianej w przepisie art. 945 k.c.(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25.06.1985)”

Art. 945 § 1 kc przewiduje bowiem, 3 rodzaje wad oświadczeń woli skutkujących nieważnością testamentu:

  1. Sporządzenie testamentu w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli.
  2. Błąd uzasadniający przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod jego wpływem nie sporządziłby testamentu tej treści.
  3. Sytuacja, gdy testament sporządzony był pod wpływem groźby.

Można zatem próbować udowodnić, iż testator w dacie sporządzania testamentu nie był w stanie zrobić tego w sposób świadomy – np. z powodu choroby psychicznej albo gdy inna osoba wpłynęła na treść testamentu groźbą bezprawną. Jednakże, żeby została stwierdzona nieważność testamentu należy mieć mocne podstawy i przedstawić sądowi odpowiednie dowody. Zgodnie z kodeksem cywilnym osoba, która powołuje się na powyższe przesłanki ma określony termin – 3 lata od momentu, w którym dowiedziała się o przyczynie nieważności, a w każdym razie 10 lat od otwarcia spadku (art. 945 § 2 kc)

0

WZNOWIENIE POSTĘPOWANIA W PRZEDMIOCIE STWIERDZENIA NABYCIA SPADKU – ABC PRAWA SPADKOWEGO

Czasem może się zdarzyć się, że po uprawomocnieniu się orzeczenia o stwierdzenie nabycia spadku okaże się, że osoba, którą sąd uznał za spadkobiercę w rzeczywistości nią nie jest, albo że nie wszystkie osoby zostały wymienione. W takim wypadku stosujemy konstrukcję wznowienia postępowania, czyli dochodzi do postępowania o uchylenie bądź zmianę stwierdzenia nabycia spadku.

Osoby, które nie brały udziału w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku mogą wystąpić o zmianę takiego postanowienia w każdym czasie. Przykładowo jest prawomocne orzeczenie sądu, że spadek po zmarłym dziedziczy na podstawie ustawy jego żona i synowie. Po 10 latach kolega zmarłego twierdzi, że znalazł jego testament, z którego wynika, że jemu również należy się część majątku po zmarłym . Następuje wtedy wznowienie postępowania . Jeżeli sąd stwierdzi na podstawie dowodu, że spadek w całości lub w części nabyła inna osoba niż wskazana w prawomocnym postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku, sąd spadku zmieniając to postanowienie, stwierdzi nabycie spadku zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. 

Natomiast uczestnik postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, może tylko wówczas żądać zmiany postanowienia stwierdzającego nabycie spadku, gdy żądanie opiera na podstawie, której nie mógł powołać w tym postępowaniu, a wniosek o zmianę składa przed upływem roku od dnia, w którym uzyskał tę możność.

Czasem może się zdarzyć się, że po uprawomocnieniu się orzeczenia o stwierdzenie nabycia spadku okaże się, że osoba, którą sąd uznał za spadkobiercę w rzeczywistości nią nie jest, albo że nie wszystkie osoby zostały wymienione. W takim wypadku stosujemy konstrukcję wznowienia postępowania, czyli dochodzi do postępowania o uchylenie bądź zmianę stwierdzenia nabycia spadku.

Osoby, które nie brały udziału w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku mogą wystąpić o zmianę takiego postanowienia w każdym czasie. Przykładowo jest prawomocne orzeczenie sądu, że spadek po zmarłym dziedziczy na podstawie ustawy jego żona i synowie. Po 10 latach kolega zmarłego twierdzi, że znalazł jego testament, z którego wynika, że jemu również należy się część majątku po zmarłym . Następuje wtedy wznowienie postępowania . Jeżeli sąd stwierdzi na podstawie dowodu, że spadek w całości lub w części nabyła inna osoba niż wskazana w prawomocnym postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku, sąd spadku zmieniając to postanowienie, stwierdzi nabycie spadku zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. 

Natomiast uczestnik postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, może tylko wówczas żądać zmiany postanowienia stwierdzającego nabycie spadku, gdy żądanie opiera na podstawie, której nie mógł powołać w tym postępowaniu, a wniosek o zmianę składa przed upływem roku od dnia, w którym uzyskał tę możność.

0

ZACHOWEK – JAK LICZYĆ? – ABC PRAWA SPADKOWEGO

Niejednokrotnie zdarzają się przypadki, w których spadkodawca pozostawił testament pomijając w nim najbliższą rodzinę – najczęściej dzieci, żonę. Czy osoby takie mogą domagać się jakiejkolwiek zapłaty od spadkobiercy dla którego spadkodawca przeznaczył cały spadek.

Instytucja prawa spadkowego jaką jest zachowek znajduje swoje uregulowanie treści art. 991 kodeksu cywilnego. Zgodnie z jego treścią zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).

Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

Wyżej wymienione osoby są jednak uprawnione do zachowku pod warunkiem, że byłyby w danym wypadku powołane do spadku z ustawy.
Roszczenie o zachowek to roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej. Jego wysokość to co do zasady 1/2 wartości udziału spadkowego, jaki przypadłby uprawnionemu przy dziedziczeniu ustawowym. Jeśli jednak uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo uprawnionym jest małoletni zstępny spadkodawcy wówczas wysokość zachowku stanowi równowartość 2/3 wartości udziału, jaki przypadłby mu w spadku, gdyby doszło do dziedziczenia ustawowego.

 

0

JAK POZBAWIĆ KOGOŚ PRAWA DO ZACHOWKU? ABC PRAWA SPADKOWEGO

Pozbawienie prawa do zachowku zostało nazwane przez ustawodawcę pojęciem wydziedziczenia.

Spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku.

Przesłanki wydziedziczenia:

→  uprawniony do zachowku wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego np. urządzanie awantur, pijaństwo, narkomania, odmawianie podjęcia pracy, zaniedbywanie własnej rodziny,

→ dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci np. pobicie spadkodawcy lub bliskiej mu osoby, uszkodzenia ciała, groźby, szykany itp.,

→ uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych np. uchylanie się od niezbędnego materialnego wsparcia dla ojca/ matki

Pozbawienie prawa do zachowku wymaga dokonania rozporządzenia testamentowego- „wydziedziczenia”. Przyczyna wydziedziczenia uprawnionego do zachowku powinna wynikać z treści testamentu. Spadkodawca nie może wydziedziczyć uprawnionego do zachowku jeżeli mu przebaczył. Sąd ustala czy rzeczywiście do tego doszło. Jeżeli w chwili przebaczenia spadkodawca nie miał zdolności do czynności prawnych, przebaczenie jest skuteczne, gdy nastąpiło z dostatecznym rozeznaniem.  Nie będzie ważne przebaczenie wymuszone groźbą lub spowodowane wprowadzeniem w błąd.

0

Testament holograficzny – jak samemu napisać ważny testament?

Testament holograficzny – jak samemu napisać ważny testament?

Testament holograficzny, czyli napisany własnoręcznie jest najbardziej osobistym zapisem ostatniej woli. Testator musi sporządzić go własnoręcznie pismem ręcznym, podpisać oraz opatrzyć datą. Ten ostatni element nie jest konieczny, aczkolwiek w pewnych wypadkach okazuje się bardzo pomocny.

READ MORE

0

Dylemat spadkodawcy. Co jest korzystniejsze dla mnie i przyszłego spadkobiercy – nieruchomość darowana czy przekazana w umowie o dożywocie?

Właściwie sprecyzowana i uregulowana decyzja spadkodawcy pozwala na jednomyślne „odczytanie intencji” i zapobiega konfliktom prawnym w gronie przyszłych spadkobierców. Możliwość rozporządzania swoim majątkiem jest nie tylko uprawnieniem podmiotu, ale przede wszystkim wywołującą określone skutki czynnością prawną. Z punktu ekonomii życia rodzinnego najbardziej zapalnym ogniwem w dyskusji spadkowej oraz przedmiotem największego zainteresowania członków najbliżej rodziny jest nieruchomość (bądź nieruchomości). Spadkodawca powinien uregulować tą kwestię w sposób precyzyjny i jednoznaczny. Bardzo często, w drodze umowy cywilnoprawnej (umową o dożywocie lub umową darowizny) osoba (przyszły spadkodawca) zapewnienia sobie opiekę przekazując nieruchomość na własność drugiej osobie.

READ MORE

0

Zabezpieczenie spadku – jakie daje możliwości? – część 1 – adwokat radzi

W praktyce, moi klienci bardzo często obawiają się problemów z przeprowadzeniem działu spadku. W takiej sytuacji, w pierwszej kolejności zasadnym byłoby dokonanie w pierwszej kolejności sądowego zabezpieczenia spadku.

Zgodnie z art. 634 kodeksu postępowania cywilnego spadek zabezpiecza się, gdy zostanie uprawdopodobnione, że z jakiejkolwiek przyczyny grozi naruszenie rzeczy lub praw majątkowych, które w chwili otwarcia spadku były we władaniu lub należały do spadkodawcy, zwłaszcza przez usunięcie, uszkodzenie, zniszczenie lub nieusprawiedliwione rozporządzenie.

READ MORE

0