| Blog
1815
page-template,page-template-blog-large-image,page-template-blog-large-image-php,page,page-id-1815,ajax_fade,page_not_loaded,,select-child-theme-ver-1.0.0,select-theme-ver-1.6,wpb-js-composer js-comp-ver-4.3.4,vc_responsive

Blog

DZIEDZICZENIE USTAWOWE – ABC PRAWA SPADKOWEGO

Przepisy prawa cywilnego przewidują dwie podstawowe formy dziedziczenia: ustawową i testamentową. Zgodnie z Kodeksem cywilnym powołanie do spadku wynika bowiem z ustawy, albo z testamentu. Do dziedziczenia ustawowego dochodzi w kilku przypadkach. Na przykład jeśli spadkodawca nie sporządził testamentu lub spisał taki, w którym powołał spadkobiercę do ułamkowej części majątku, na przykład do jego połowy – wówczas mamy do czynienia z tzw. dziedziczeniem „mieszanym”, w części na podstawie testamentu, w części na podstawie ustawy. Również wtedy, gdy spadkodawca sporządził testament, w którym ustanowił wyłącznie zapisy na rzecz poszczególnych osób, albo gdy powołany spadkobierca nie może dziedziczyć (został uznany za niegodnego dziedziczenia) lub odrzucił spadek.

Zgodnie z obowiązującym prawem polskim, pierwszeństwo będzie miała wola spadkodawcy. Jeśli pozostawił on po sobie ważny testament to dziedziczenie nastąpi w oparciu o ten dokument. Dopiero w razie jego braku w grę wchodzą przepisy ustawy, jaką jest Kodeks cywilny. Zgodnie z polskim prawem, podstawą dziedziczenia może być wyłącznie testament, a w jego braku przepisy ustawy – trzeciej możliwości nie ma.

Do dziedziczenia ustawowego powołane są osoby określone w Kodeksie cywilnym. Krewnych dzielimy na: zstępnych – dzieci, wnuki, prawnuki itd. i wstępnych – rodzice, dziadkowie itd. Przepisy ustanawiają kręgi spadkobierców.

Pierwszeństwo mają dzieci spadkodawcy i jego małżonek – dziedziczą oni w częściach równych, przy czym część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. Jeśli dziecko zmarło wcześniej, do przypadającego mu udziału mają prawo jego zstępni, także w równych częściach.

Jeżeli spadkodawca nie ma dzieci, przepisy powołują do spadku jego małżonka i rodziców lub rodzeństwo w razie śmierci któregoś z rodziców. Udział spadkowy małżonka wynosi w tym przypadku połowę.

W następnej kolejności w razie braku spadkobierców z poprzednich grup do dziedziczenia dochodzą dziadkowie spadkodawcy, zstępni dziadków spadkodawcy oraz pasierbowie.

Podsumowując, pierwszeństwo do spadku dziedziczonego na podstawie ustawy ma I grupa spadkobierców. Jeżeli brak jest dzieci oraz dalszych zstępnych (wnuków, prawnuków itd.) spadkodawcy (bądź gdy zstępni nie mogą lub nie chcą dziedziczyć), dziedziczą osoby z II grupy, a w ich braku (bądź gdy zstępni nie mogą lub nie chcą dziedziczyć) – podmioty zaliczone do grupy III. Ostatecznie, spadkobiercą mogą być podmioty z IV grupy czyli osoby prawne prawa publicznego (gmina jako jednostka samorządu terytorialnego lub Skarb Państwa).

0

KŁÓCISZ SIĘ O TO GDZIE MA MIESZKAĆ TWOJE DZIECKO? – ABC PRAWA RODZINNEGO

Jeżeli sytuacja między Tobą i twoim małżonkiem (partnerem) jest na tyle uciążliwa, że nie potraficie porozumieć się w kwestiach dotyczących wychowania dziecka lub wasze relacje sprowadzają się do nieuprzejmych gestów i dialogów nasyconych negatywnymi emocjami należy złożyć wniosek o ustalenie miejsca zamieszkania małoletniego dla jego dobra. Właściwym do rozpoznania sprawy będzie sąd rejonowy wła­ściwy ze względu na miej­sce zamiesz­ka­nia osoby, któ­rej postę­po­wa­nie ma doty­czyć, a w braku miej­sca zamiesz­ka­nia sąd opie­kuń­czy miej­sca jej pobytu. Jeżeli brak i tej pod­stawy– wła­ściwy jest sąd rejo­nowy dla m.st. Warszawy. Opłata sądowa od wniosku o ustalenie miejsca zamieszkania dziecka wynosi 30 zł.

W sytuacji kiedy jedno z was zdecyduje się wnieść pozew o rozwód sąd okręgowy z urzędu ustali miejsce zamieszkania małoletniego. Można jednak złożyć wniosek o zabezpieczenie miejsca zamieszkania dziecka podczas toczącej się sprawy lub wniosek o ustalenie kontaktów z dzieckiem. Czasami tylko uregulowanie sytuacji na drodze sądowej pozwoli dziecku i Tobie na utrzymanie regularnego i niezakłóconego niczym kontaktu rodzicielskiego z małoletnim. Regulacja kwestii mieszkaniowej oraz częstotliwości kontaktu z dzieckiem ustalone sądownie gwarantują pewną harmonię w relacji rodzic-dziecko oraz ograniczą negatywne oddziaływanie między rodzicami, z czasem dając im poczucie pewnej stabilności relacji i ich względnie prawidłowego współżycia, którego granice wyznaczy sąd.

Nie należy wahać się ze złożeniem wniosku również w sytuacji, kiedy jako rodzice nie potraficie ustalić jednej ścieżki rozwoju dla swojego dziecko, a każda kwestia wychowawcza powoduje kłótnie i spory. Np. jedno z was zgadza się na wyjazd dziecka za granice, a drugie kategorycznie tego odmawia. Odmowa lub negacja drugiej strony często wynika z negatywnego nastawienia do drugiego rodzica. W tej sytuacji bardzo często dobro dziecka jest zepchnięte na drugi tor. Rozwiązanie prawne (sądowne) uregulowanie kwestii dotyczącej miejsca zamieszkania, miejsca pobytu oraz kontaktu z rodzicem zapewniają dziecku poczucie względnej normalności, a dostosowanie się do cyklicznego trybu życia między dwojgiem rodziców jest łatwiejsze niż życie w środowisku rodzicielskich sporów, kłótni i wzajemnej wrogości do siebie.

0

TESTAMENT NOTARIALNY – czy zawsze będzie ważny? – ABC Prawa spadkowego

W prawie spadkowym ustawodawca zapewnił możliwość rozporządzenia swoim majątkiem na wypadek śmierci przez sporządzenie testamentu. Wyróżnia się kilka form testamentów, a mianowicie własnoręczny (holograficzny), urzędowy (allograficzny), w pewnych przypadkach ustny oraz notarialny. Z pośród tych czterech form testamentów najtrudniejszy do podważenia jest testament notarialny. W związku z tym, iż jest on sporządzany w obecności notariusza, uważa się go za najbardziej bezpieczną formę testamentu. Taki testament jest traktowany, jak dokument urzędowy, ponieważ czynności notarialne, dokonane przez notariusza zgodnie z prawem, mają charakter dokumentu urzędowego. Z uwagi na powyższe, stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Pomimo faktu, iż jest to testament sporządzony przez osobę zaufania publicznego z odpowiednimi kwalifikacjami prawnymi, istnieje kilka sposobów jego podważenia.

W pierwszej kolejności testament taki jest nieważny, kiedy nie spełnia wymagań określonych przez Ustawę z dnia 14 lutego 1991r. Prawo o notariacie (Dz. U. z 2008r., Nr 189, poz. 1158 ze zm.). Ponadto testament taki można podważyć również w przypadku wystąpienia wad oświadczeń woli. Możliwość podważenia  testamentu notarialnego, na tej podstawie potwierdził też Sąd Najwyższy w jednym ze swoich orzeczeń – wydanym już wiele lat temu: „Okoliczność, że testament został sporządzony w formie aktu notarialnego, nie stoi na przeszkodzie udowadnianiu jego nieważności, przewidzianej w przepisie art. 945 k.c.(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25.06.1985)”

Art. 945 § 1 kc przewiduje bowiem, 3 rodzaje wad oświadczeń woli skutkujących nieważnością testamentu:

  1. Sporządzenie testamentu w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli.
  2. Błąd uzasadniający przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod jego wpływem nie sporządziłby testamentu tej treści.
  3. Sytuacja, gdy testament sporządzony był pod wpływem groźby.

Można zatem próbować udowodnić, iż testator w dacie sporządzania testamentu nie był w stanie zrobić tego w sposób świadomy – np. z powodu choroby psychicznej albo gdy inna osoba wpłynęła na treść testamentu groźbą bezprawną. Jednakże, żeby została stwierdzona nieważność testamentu należy mieć mocne podstawy i przedstawić sądowi odpowiednie dowody. Zgodnie z kodeksem cywilnym osoba, która powołuje się na powyższe przesłanki ma określony termin – 3 lata od momentu, w którym dowiedziała się o przyczynie nieważności, a w każdym razie 10 lat od otwarcia spadku (art. 945 § 2 kc)

0

WZNOWIENIE POSTĘPOWANIA W PRZEDMIOCIE STWIERDZENIA NABYCIA SPADKU – ABC PRAWA SPADKOWEGO

Czasem może się zdarzyć się, że po uprawomocnieniu się orzeczenia o stwierdzenie nabycia spadku okaże się, że osoba, którą sąd uznał za spadkobiercę w rzeczywistości nią nie jest, albo że nie wszystkie osoby zostały wymienione. W takim wypadku stosujemy konstrukcję wznowienia postępowania, czyli dochodzi do postępowania o uchylenie bądź zmianę stwierdzenia nabycia spadku.

Osoby, które nie brały udziału w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku mogą wystąpić o zmianę takiego postanowienia w każdym czasie. Przykładowo jest prawomocne orzeczenie sądu, że spadek po zmarłym dziedziczy na podstawie ustawy jego żona i synowie. Po 10 latach kolega zmarłego twierdzi, że znalazł jego testament, z którego wynika, że jemu również należy się część majątku po zmarłym . Następuje wtedy wznowienie postępowania . Jeżeli sąd stwierdzi na podstawie dowodu, że spadek w całości lub w części nabyła inna osoba niż wskazana w prawomocnym postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku, sąd spadku zmieniając to postanowienie, stwierdzi nabycie spadku zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. 

Natomiast uczestnik postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, może tylko wówczas żądać zmiany postanowienia stwierdzającego nabycie spadku, gdy żądanie opiera na podstawie, której nie mógł powołać w tym postępowaniu, a wniosek o zmianę składa przed upływem roku od dnia, w którym uzyskał tę możność.

Czasem może się zdarzyć się, że po uprawomocnieniu się orzeczenia o stwierdzenie nabycia spadku okaże się, że osoba, którą sąd uznał za spadkobiercę w rzeczywistości nią nie jest, albo że nie wszystkie osoby zostały wymienione. W takim wypadku stosujemy konstrukcję wznowienia postępowania, czyli dochodzi do postępowania o uchylenie bądź zmianę stwierdzenia nabycia spadku.

Osoby, które nie brały udziału w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku mogą wystąpić o zmianę takiego postanowienia w każdym czasie. Przykładowo jest prawomocne orzeczenie sądu, że spadek po zmarłym dziedziczy na podstawie ustawy jego żona i synowie. Po 10 latach kolega zmarłego twierdzi, że znalazł jego testament, z którego wynika, że jemu również należy się część majątku po zmarłym . Następuje wtedy wznowienie postępowania . Jeżeli sąd stwierdzi na podstawie dowodu, że spadek w całości lub w części nabyła inna osoba niż wskazana w prawomocnym postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku, sąd spadku zmieniając to postanowienie, stwierdzi nabycie spadku zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. 

Natomiast uczestnik postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, może tylko wówczas żądać zmiany postanowienia stwierdzającego nabycie spadku, gdy żądanie opiera na podstawie, której nie mógł powołać w tym postępowaniu, a wniosek o zmianę składa przed upływem roku od dnia, w którym uzyskał tę możność.

0

ALIMENTY OD BYŁEGO MAŁŻONKA? – ABC PRAWA RODZINNEGO



Podstawę prawną domagania się alimentów od byłego małżonka stanowią przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Najważniejsze fakty:

  1. Małżonek musi znajdować się w niedostatku – niestety kodeks nie precyzuje pojęcia „niedostatku”, z linii orzeczniczej polskich sądów należy wskazać, iż niedostatek polega na niemożności zaspokojenia swych usprawiedliwionych potrzeb.
  2. Małżonek nie może być wyłącznie winny rozkładu pożycia – znaczy to, że osoba uprawniona do alimentów będzie, gdy:
    1. W wyroku rozwodowym orzeczono winę drugiego małżonka;
    2. W wyroku rozwodowym orzeczono winę obu małżonków;
    3. Wyrok rozwodowy został wydany bez orzekania o winie;
  3. Małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym w szerszym zakresie. – Oznacza to, iż w razie istotnego pogorszenia sytuacji materialnej małżonka niewinnego rozkładu pożycia, nawet jeśli nie znajdowałby się w niedostatku, sąd może na jego żądanie orzec, by małżonek wyłącznie winny zobowiązał się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego.
  4. Obowiązek alimentacyjny wygasa wraz z zawarciem nowego małżeństwa przez osobę, która otrzymuje świadczenie alimentacyjne.
  5. Obowiązek wygasa po upływie pięciu lat od orzeczenia rozwodu, jeśli do płacenia zobowiązany jest małżonek, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia. – jednak ze względu na wyjątkowe okoliczności, na żądanie osoby uprawnionej do alimentów sąd przedłuży termin.

Podsumowując, żądanie alimentów od byłego małżonka jest możliwe, jednak warunkują je przesłanki wskazane powyżej.
Zaznaczyć należy, iż małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia małżeńskiego jest przez ustawodawcę obarczony w szerszym zakresie, niż w przypadku, gdy wina za rozkład pożycia leży po stronie obu małżonków, czy też, gdy wina nie zostanie orzeknięta, różnica leży też w możliwości wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego.

            Biorąc pod uwagę powyższe, osoby decydujące się na rozwód powinny zastanowić się nad podejmowaniem decyzji w zakresie wyrażenia zgody na odstąpienie od orzekania o winie w rozkładzie pożycia stron.



0

MAJĄTEK PO ZAWARCIU MAŁŻEŃSTWA „MOJE, TWOJE, A CO STANIE SIĘ NASZE?” – MAJĄTKI OSOBISTE, MAJĄTEK WSPÓLNY

Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa).

Czy to oznacza, że od tego pamiętnego dnia nagle wszystko staje się wspólne? Nic bardziej mylnego!

Wspólność majątkowa obejmuje tylko przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Pozostałe przedmioty majątkowe, nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.
Dla przykładu jeżeli osoba przed zawarciem związku małżeńskiego zakupiła samochód, to nie będzie on wchodził do majątku wspólnego małżonków. W sytuacji natomiast gdyby zakup nastąpił tylko przez jednego małżonka, po zawarciu związku małżeńskiego, ten sam pojazd będzie już wchodził do majątku wspólnego.
Ustawodawca w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym wskazał jakie składniki w szczególności należą czy to do majątku wspólnego czy to do majątku osobistego. I tak do majątku wspólnego należą w szczególności:
1) pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej
każdego z małżonków;
2) dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego
z małżonków;
3) środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu
emerytalnego każdego z małżonków;
4) kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a
ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Należy przy tym podkreślić, iż wyliczenie to nie ma charakteru katalogu zamkniętego o czym świadczy słowo „ w szczególności”.

Do majątku osobistego każdego z małżonków należą:
1) przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej;
2) przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba
że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił;
3) prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym
przepisom;
4) przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb
jednego z małżonków;
5) prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;
6) przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub
wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną
krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi
z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo
z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia
na przyszłość;
7) wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności
zarobkowej jednego z małżonków;
8) przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia
jednego z małżonków;
9) prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne
prawa twórcy;
10) przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego,
chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Należy jednak podkreślić, iż małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa). Umowa taka może poprzedzać zawarcie małżeństwa.
W związku z powyższym ustawodawca daje małżonkom możliwość modyfikowania tych postanowień zgodnie z własną wolą. Jednakże koniecznym jest udanie się do notariusza, bowiem konieczna jest forma aktu notarialnego.

0