| Blog
1815
page-template,page-template-blog-large-image,page-template-blog-large-image-php,page,page-id-1815,ajax_fade,page_not_loaded,,select-child-theme-ver-1.0.0,select-theme-ver-1.6,wpb-js-composer js-comp-ver-4.3.4,vc_responsive

Blog

JAK POZBAWIĆ KOGOŚ PRAWA DO ZACHOWKU? ABC PRAWA SPADKOWEGO

Pozbawienie prawa do zachowku zostało nazwane przez ustawodawcę pojęciem wydziedziczenia.

Spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku.

Przesłanki wydziedziczenia:

→  uprawniony do zachowku wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego np. urządzanie awantur, pijaństwo, narkomania, odmawianie podjęcia pracy, zaniedbywanie własnej rodziny,

→ dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci np. pobicie spadkodawcy lub bliskiej mu osoby, uszkodzenia ciała, groźby, szykany itp.,

→ uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych np. uchylanie się od niezbędnego materialnego wsparcia dla ojca/ matki

Pozbawienie prawa do zachowku wymaga dokonania rozporządzenia testamentowego- „wydziedziczenia”. Przyczyna wydziedziczenia uprawnionego do zachowku powinna wynikać z treści testamentu. Spadkodawca nie może wydziedziczyć uprawnionego do zachowku jeżeli mu przebaczył. Sąd ustala czy rzeczywiście do tego doszło. Jeżeli w chwili przebaczenia spadkodawca nie miał zdolności do czynności prawnych, przebaczenie jest skuteczne, gdy nastąpiło z dostatecznym rozeznaniem.  Nie będzie ważne przebaczenie wymuszone groźbą lub spowodowane wprowadzeniem w błąd.

0

ALIMENTY NA DZIECKO SĄ ZBYT NISKIE? – ABC PRAWA RODZINNEGO

Coraz większe potrzeby dorastającego dziecka, utrata pracy lub poprawienie sytuacji ekonomicznej zobowiązanego do świadczenia alimentacyjnego są okolicznościami, które uzasadniają wniesienie pozwu o podwyższenie alimentów.  Pozew należy złożyć w wydziale rodzinnym (lub rodzinnym i nieletnich) sądu rejonowego, właściwego dla miejsca zamieszkania powoda (dziecko) lub pozwanego (rodzic, który ma zasądzone alimenty). Nie podlega on opłacie sądowej. Przede wszystkim pismo musi zawierać oznaczenie stron, określić wysokość żądanej kwoty podwyżki oraz odpis wyroku poprzedniej sprawy alimentacyjnej albo przynajmniej jej sygnaturę oraz kilkuzdaniowe uzasadnienie żądania.

Sąd bierze pod uwagę faktyczne potrzeby dziecka oraz wysokość zarobków i obciążeń finansowych obojga rodziców. W sytuacji kiedy straciłaś pracę, a twój były mąż (ojciec waszego dziecka) prowadzi dobrze prosperującą działalność gospodarczą i uzyskuje z niej duże dochody możesz wnieść o podwyższenie alimentów z racji zmiany twojej sytuacji majątkowej. Kiedy jeszcze możesz starać się o podwyższenie alimentów? Chociażby w sytuacji, gdy dziecko wykazuje ponadprzeciętny talent w konkretnej dyscyplinie sportowej/artystycznej czy ma inne zdolności, a pasję tą chce rozwijać ciężar związany z zwiększonymi potrzebami dziecka dorastającego/uzdolnionego spoczywa na rodzicach, a więc także na małżonku, którego sąd zobowiązał już do świadczenia alimentacyjnego w określonej wysokości. Wysokość zasądzonych alimentów na okoliczność, w której dziecko potrzebuje dodatkowych środków finansowych od swoich rodziców może ulec zmianie (zwiększeniu), bowiem rozwój dziecka ma pozostać niezakłócony, a jego codzienne potrzeby zaspakajane przez obojga rodziców adekwatnie do ich możliwości. O zwiększenie wysokości alimentów możesz wystąpić jako rodzic, który znalazł się w szczególnie ciężkiej sytuacji materialnej, a twoje dziecko pracuje i dobrze zarabiając może Ci pomóc. Wysokość „pomocy” określi w wyroku sąd.

Tak naprawdę każda zmiana stosunków majątkowych między rodzicem a dzieckiem uprawnia jednego, a drugiego zobowiązuje do świadczenia pomocy, w tym także pomocy materialnej na rzecz potrzebującej strony, w zakresie niekrzywdzącym strony pomagającej. W każdej sprawie sąd miarkuje wysokość zasądzonych alimentów, bada stan faktyczny i okoliczności, które uległy zmianie i uzasadniają potrzebę dokonania zmiany zasądzonych alimentów lub ich pierwotnego zasądzenia.

0

DZIEDZICZENIE USTAWOWE – ABC PRAWA SPADKOWEGO

Przepisy prawa cywilnego przewidują dwie podstawowe formy dziedziczenia: ustawową i testamentową. Zgodnie z Kodeksem cywilnym powołanie do spadku wynika bowiem z ustawy, albo z testamentu. Do dziedziczenia ustawowego dochodzi w kilku przypadkach. Na przykład jeśli spadkodawca nie sporządził testamentu lub spisał taki, w którym powołał spadkobiercę do ułamkowej części majątku, na przykład do jego połowy – wówczas mamy do czynienia z tzw. dziedziczeniem „mieszanym”, w części na podstawie testamentu, w części na podstawie ustawy. Również wtedy, gdy spadkodawca sporządził testament, w którym ustanowił wyłącznie zapisy na rzecz poszczególnych osób, albo gdy powołany spadkobierca nie może dziedziczyć (został uznany za niegodnego dziedziczenia) lub odrzucił spadek.

Zgodnie z obowiązującym prawem polskim, pierwszeństwo będzie miała wola spadkodawcy. Jeśli pozostawił on po sobie ważny testament to dziedziczenie nastąpi w oparciu o ten dokument. Dopiero w razie jego braku w grę wchodzą przepisy ustawy, jaką jest Kodeks cywilny. Zgodnie z polskim prawem, podstawą dziedziczenia może być wyłącznie testament, a w jego braku przepisy ustawy – trzeciej możliwości nie ma.

Do dziedziczenia ustawowego powołane są osoby określone w Kodeksie cywilnym. Krewnych dzielimy na: zstępnych – dzieci, wnuki, prawnuki itd. i wstępnych – rodzice, dziadkowie itd. Przepisy ustanawiają kręgi spadkobierców.

Pierwszeństwo mają dzieci spadkodawcy i jego małżonek – dziedziczą oni w częściach równych, przy czym część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. Jeśli dziecko zmarło wcześniej, do przypadającego mu udziału mają prawo jego zstępni, także w równych częściach.

Jeżeli spadkodawca nie ma dzieci, przepisy powołują do spadku jego małżonka i rodziców lub rodzeństwo w razie śmierci któregoś z rodziców. Udział spadkowy małżonka wynosi w tym przypadku połowę.

W następnej kolejności w razie braku spadkobierców z poprzednich grup do dziedziczenia dochodzą dziadkowie spadkodawcy, zstępni dziadków spadkodawcy oraz pasierbowie.

Podsumowując, pierwszeństwo do spadku dziedziczonego na podstawie ustawy ma I grupa spadkobierców. Jeżeli brak jest dzieci oraz dalszych zstępnych (wnuków, prawnuków itd.) spadkodawcy (bądź gdy zstępni nie mogą lub nie chcą dziedziczyć), dziedziczą osoby z II grupy, a w ich braku (bądź gdy zstępni nie mogą lub nie chcą dziedziczyć) – podmioty zaliczone do grupy III. Ostatecznie, spadkobiercą mogą być podmioty z IV grupy czyli osoby prawne prawa publicznego (gmina jako jednostka samorządu terytorialnego lub Skarb Państwa).

0

KŁÓCISZ SIĘ O TO GDZIE MA MIESZKAĆ TWOJE DZIECKO? – ABC PRAWA RODZINNEGO

Jeżeli sytuacja między Tobą i twoim małżonkiem (partnerem) jest na tyle uciążliwa, że nie potraficie porozumieć się w kwestiach dotyczących wychowania dziecka lub wasze relacje sprowadzają się do nieuprzejmych gestów i dialogów nasyconych negatywnymi emocjami należy złożyć wniosek o ustalenie miejsca zamieszkania małoletniego dla jego dobra. Właściwym do rozpoznania sprawy będzie sąd rejonowy wła­ściwy ze względu na miej­sce zamiesz­ka­nia osoby, któ­rej postę­po­wa­nie ma doty­czyć, a w braku miej­sca zamiesz­ka­nia sąd opie­kuń­czy miej­sca jej pobytu. Jeżeli brak i tej pod­stawy– wła­ściwy jest sąd rejo­nowy dla m.st. Warszawy. Opłata sądowa od wniosku o ustalenie miejsca zamieszkania dziecka wynosi 30 zł.

W sytuacji kiedy jedno z was zdecyduje się wnieść pozew o rozwód sąd okręgowy z urzędu ustali miejsce zamieszkania małoletniego. Można jednak złożyć wniosek o zabezpieczenie miejsca zamieszkania dziecka podczas toczącej się sprawy lub wniosek o ustalenie kontaktów z dzieckiem. Czasami tylko uregulowanie sytuacji na drodze sądowej pozwoli dziecku i Tobie na utrzymanie regularnego i niezakłóconego niczym kontaktu rodzicielskiego z małoletnim. Regulacja kwestii mieszkaniowej oraz częstotliwości kontaktu z dzieckiem ustalone sądownie gwarantują pewną harmonię w relacji rodzic-dziecko oraz ograniczą negatywne oddziaływanie między rodzicami, z czasem dając im poczucie pewnej stabilności relacji i ich względnie prawidłowego współżycia, którego granice wyznaczy sąd.

Nie należy wahać się ze złożeniem wniosku również w sytuacji, kiedy jako rodzice nie potraficie ustalić jednej ścieżki rozwoju dla swojego dziecko, a każda kwestia wychowawcza powoduje kłótnie i spory. Np. jedno z was zgadza się na wyjazd dziecka za granice, a drugie kategorycznie tego odmawia. Odmowa lub negacja drugiej strony często wynika z negatywnego nastawienia do drugiego rodzica. W tej sytuacji bardzo często dobro dziecka jest zepchnięte na drugi tor. Rozwiązanie prawne (sądowne) uregulowanie kwestii dotyczącej miejsca zamieszkania, miejsca pobytu oraz kontaktu z rodzicem zapewniają dziecku poczucie względnej normalności, a dostosowanie się do cyklicznego trybu życia między dwojgiem rodziców jest łatwiejsze niż życie w środowisku rodzicielskich sporów, kłótni i wzajemnej wrogości do siebie.

0

TESTAMENT NOTARIALNY – czy zawsze będzie ważny? – ABC Prawa spadkowego

W prawie spadkowym ustawodawca zapewnił możliwość rozporządzenia swoim majątkiem na wypadek śmierci przez sporządzenie testamentu. Wyróżnia się kilka form testamentów, a mianowicie własnoręczny (holograficzny), urzędowy (allograficzny), w pewnych przypadkach ustny oraz notarialny. Z pośród tych czterech form testamentów najtrudniejszy do podważenia jest testament notarialny. W związku z tym, iż jest on sporządzany w obecności notariusza, uważa się go za najbardziej bezpieczną formę testamentu. Taki testament jest traktowany, jak dokument urzędowy, ponieważ czynności notarialne, dokonane przez notariusza zgodnie z prawem, mają charakter dokumentu urzędowego. Z uwagi na powyższe, stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Pomimo faktu, iż jest to testament sporządzony przez osobę zaufania publicznego z odpowiednimi kwalifikacjami prawnymi, istnieje kilka sposobów jego podważenia.

W pierwszej kolejności testament taki jest nieważny, kiedy nie spełnia wymagań określonych przez Ustawę z dnia 14 lutego 1991r. Prawo o notariacie (Dz. U. z 2008r., Nr 189, poz. 1158 ze zm.). Ponadto testament taki można podważyć również w przypadku wystąpienia wad oświadczeń woli. Możliwość podważenia  testamentu notarialnego, na tej podstawie potwierdził też Sąd Najwyższy w jednym ze swoich orzeczeń – wydanym już wiele lat temu: „Okoliczność, że testament został sporządzony w formie aktu notarialnego, nie stoi na przeszkodzie udowadnianiu jego nieważności, przewidzianej w przepisie art. 945 k.c.(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25.06.1985)”

Art. 945 § 1 kc przewiduje bowiem, 3 rodzaje wad oświadczeń woli skutkujących nieważnością testamentu:

  1. Sporządzenie testamentu w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli.
  2. Błąd uzasadniający przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod jego wpływem nie sporządziłby testamentu tej treści.
  3. Sytuacja, gdy testament sporządzony był pod wpływem groźby.

Można zatem próbować udowodnić, iż testator w dacie sporządzania testamentu nie był w stanie zrobić tego w sposób świadomy – np. z powodu choroby psychicznej albo gdy inna osoba wpłynęła na treść testamentu groźbą bezprawną. Jednakże, żeby została stwierdzona nieważność testamentu należy mieć mocne podstawy i przedstawić sądowi odpowiednie dowody. Zgodnie z kodeksem cywilnym osoba, która powołuje się na powyższe przesłanki ma określony termin – 3 lata od momentu, w którym dowiedziała się o przyczynie nieważności, a w każdym razie 10 lat od otwarcia spadku (art. 945 § 2 kc)

0

WZNOWIENIE POSTĘPOWANIA W PRZEDMIOCIE STWIERDZENIA NABYCIA SPADKU – ABC PRAWA SPADKOWEGO

Czasem może się zdarzyć się, że po uprawomocnieniu się orzeczenia o stwierdzenie nabycia spadku okaże się, że osoba, którą sąd uznał za spadkobiercę w rzeczywistości nią nie jest, albo że nie wszystkie osoby zostały wymienione. W takim wypadku stosujemy konstrukcję wznowienia postępowania, czyli dochodzi do postępowania o uchylenie bądź zmianę stwierdzenia nabycia spadku.

Osoby, które nie brały udziału w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku mogą wystąpić o zmianę takiego postanowienia w każdym czasie. Przykładowo jest prawomocne orzeczenie sądu, że spadek po zmarłym dziedziczy na podstawie ustawy jego żona i synowie. Po 10 latach kolega zmarłego twierdzi, że znalazł jego testament, z którego wynika, że jemu również należy się część majątku po zmarłym . Następuje wtedy wznowienie postępowania . Jeżeli sąd stwierdzi na podstawie dowodu, że spadek w całości lub w części nabyła inna osoba niż wskazana w prawomocnym postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku, sąd spadku zmieniając to postanowienie, stwierdzi nabycie spadku zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. 

Natomiast uczestnik postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, może tylko wówczas żądać zmiany postanowienia stwierdzającego nabycie spadku, gdy żądanie opiera na podstawie, której nie mógł powołać w tym postępowaniu, a wniosek o zmianę składa przed upływem roku od dnia, w którym uzyskał tę możność.

Czasem może się zdarzyć się, że po uprawomocnieniu się orzeczenia o stwierdzenie nabycia spadku okaże się, że osoba, którą sąd uznał za spadkobiercę w rzeczywistości nią nie jest, albo że nie wszystkie osoby zostały wymienione. W takim wypadku stosujemy konstrukcję wznowienia postępowania, czyli dochodzi do postępowania o uchylenie bądź zmianę stwierdzenia nabycia spadku.

Osoby, które nie brały udziału w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku mogą wystąpić o zmianę takiego postanowienia w każdym czasie. Przykładowo jest prawomocne orzeczenie sądu, że spadek po zmarłym dziedziczy na podstawie ustawy jego żona i synowie. Po 10 latach kolega zmarłego twierdzi, że znalazł jego testament, z którego wynika, że jemu również należy się część majątku po zmarłym . Następuje wtedy wznowienie postępowania . Jeżeli sąd stwierdzi na podstawie dowodu, że spadek w całości lub w części nabyła inna osoba niż wskazana w prawomocnym postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku, sąd spadku zmieniając to postanowienie, stwierdzi nabycie spadku zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. 

Natomiast uczestnik postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, może tylko wówczas żądać zmiany postanowienia stwierdzającego nabycie spadku, gdy żądanie opiera na podstawie, której nie mógł powołać w tym postępowaniu, a wniosek o zmianę składa przed upływem roku od dnia, w którym uzyskał tę możność.

0